Iedere keer als ik Miloš Rejchrt, de auteur van het door mij vertaalde boek Net iets meer vrijheid, wilde spreken, nam zijn vrouw de telefoon op. “Nee, hij is in Berlijn.” “Nee, jammer, hij is net naar Boedapest vertrokken, en zodra hij terug is, gaat hij bijna meteen weer door naar Bratislava.” De novembermaand stond in het teken van 20 jaar Fluwelen Revolutie en dat betekende een drukke tijd voor de oud-dissident.

Afgelopen zaterdag dachten we hem wel tegen te komen op een feestelijke bijeenkomst in zijn kerk. “Miloš, nee, die ligt ziek in bed,” vertelde zijn vrouw Jitka, “de drukte heeft zijn tol geëist.” Het exemplaar van Net iets meer vrijheid in het Nederlands dat ik voor Miloš had meegenomen, gaf ik daarom aan haar. “Als hij dit ziet zal hij zich direct beter voelen!,” riep ze verheugd uit.

We raakten verwikkeld in een geanimeerd gesprek, waarin mevrouw Rejchrtová ook het thema afluisterapparatuur aansneed. “Miloš vertelt in het boek ook dat we zo graag naar zee wilden. Onze kinderen hadden behoorlijk last van astma en de zeelucht zou hun goed doen, hadden we gehoord, maar als dissidentengezin maakten we geen schijn van kans. Tot die donderslag bij heldere hemel: we mochten met het hele gezin naar Bulgarije. We konden onze oren bijna niet geloven. Pas na de revolutie hoorden we van de buurman wat er zich tijdens die week in Praag had afgespeeld: de geheime politie had van de gelegenheid gebruik gemaakt om afluisterapparatuur te installeren in ons appartement. Vooral in de slaapkamer.” “Nee, daar hadden we destijds geen vermoeden van. Wel dat we werden afgeluisterd, maar niet dat er ook microfoontjes in de slaapkamer zaten,” reageerde mevrouw Rejchrtová desgevraagd. “Gelukkig maar, want daar had ik niet mee kunnen leven.”

Hoe langer we erover nadachten – afluisterapparatuur in de kamer waar behalve zijzelf niemand iets te zoeken had – hoe groter onze afschuw werd. Wat een inbreuk op hun privacy. Er zijn veel mensen, president Klaus incluis, die graag stellen dat het allemaal wel meeviel tijdens het communisme. De gewone man die braaf deed wat hij moest doen, had inderdaad ook weinig te duchten van het regime. Rejchrt was niet braaf en werd daarom constant in de gaten gehouden. Hij kan er gelukkig om lachen. “Miloš koestert geen wrok, die blijft er niet mee rondlopen. Voor mij is dat wat moeilijker,” besloot mevrouw Rejchrtová haar verhaal. En daar kan ik me iets bij voorstellen. Afgeluisterd in je slaapkamer. Ongelooflijk.

This entry was posted on Tuesday, December 1st, 2009 at 11:32 and is filed under Communisme. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.